ABD'nin ekonomik yaptırımları ve son olarak Avrupa Birliği'nin önümüzdeki Temmuz ayında İran'dan petrol ithalatını durduracağını açıklaması İran'ı finansal yönden oldukça zor durumda bıraktı.

Özellikle son bir ay içinde İran parası yüzde 30 oranında değer kaybederken enflasyon ise yüzde 10'lardan yüzde 20'lere fırladı.

Halen milli gelirinin yüzde 60'ını petrol ve doğalgaz satışından elde eden İran için bu ekonomik yaptırımlar çok önemli. Zira hem petrol ve doğalgaz ihracatı yapmak ve hem de uluslararası finansal sistemden kopmamak için İran, Türkiye'de ve Rusya'da banka satın almak için girişimlere başladı.

İranlıların Türkiye'de banka kurmak ve banka satın almak için Ankara bürokrasi üzerinde çalışamalarını sürdürdükleri iddia edildi.

Vatan'dan Ufuk Şanlı, İran'ın Türkiye'deki banka satın alma serüvenini analiz etti...

İşte Ufuk Şanlı'nın önemli analizi;

Amerika Birleşik Devletleri ve AB tarafından finansal ablukaya alınan İran yönetimi çareyi yurtdışında banka satın almakta buldu.

Acemler; Rusya Federasyonu, Beyaz Rusya ve Türkiye’de banka satın almak için temaslara başladı. Tahran yönetiminin bazı Türk işadamları kanalıyla Ankara’da nabız yokladığı öğrenildi.

23 BANKA DÜNYA FİNANSAL SİSTEMDEN TECRİT EDİLDİ

Nükleer programı yüzünden ABD ve Batı ülkelerinin hedefi haline gelen İran’ın etrafındaki ekonomik çember giderek daralıyor. ABD Başkanı Obama’nın 31 Aralık’ta imzaladığı başkanlık genelgesiyle sertleşen ekonomik kuşatma AB’nin bu ülkeden yaptığı petrol ithalatını durduracağını açıklamasıyla daha da şiddetlendi. Amerikan yönetiminin, ülkenin üçüncü büyük bankası İran Ticaret Bankası’nı da yasaklı finansal kuruluşlar listesine eklemesiyle uluslararası finansal sistemden tecrit edilen İranlı banka sayısı 23’e yükseldi.

İRAN EKONOMİSİ FENA SARSILDI

Obama yönetiminin İran Merkez Bankası’nı da hedef alan yeni yaptırımları ve Brüksel’in petrol ithalatını durduracağına dair açıklamaları ülkedeki makro ekonomik dengeleri de derinden sarstı. İran para birimi Riyal son bir ayda yüzde 30 değer kaybetti. Enflasyon ise yüzde 10 ’lardan 20’lere yükseldi. Gelişmeleri kaygıyla izleyen vatandaşların döviz büfelerine yığılmasıyla İran Merkez Bankası, Bank Markazi’nin rezervleri son bir ayda yaklaşık 1 milyar dolar eridi.

DÜNYA PETROLÜNÜN %10'U, DOĞALGAZIN İSE %16'SI İRAN'IN ELİNDE

Halen Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) dönem başkanlığını yürüten İran dünya petrol rezervlerinin yüzde 10’una, doğalgazının ise yüzde 16’sına sahip. Her gün 3.5 milyon varil hampetrol üreten İranlılar bunun 2.5 milyon varilini ihraç ediyor. Petrol ve doğalgaz satışı ülke gelirlerinin yüzde 60’ını oluşturuyor.Dolayısıyla petrol satışı ve buradan sağlanacak gelirlerin ülkeye aktarılması Tahran rejimi açısından hayati öneme sahip.

TÜRKİYE'DEN DE BANKA BAKIYORLAR

Hal böyle olunca İranlılar da uluslararası finansal sistemden kopmamak ve para transferlerini sürdürebilmek için yurtdışına açıldılar. Banka satın almak için Rusya Federasyonu, Beyaz Rusya gibi ülkelerde temaslarda bulunan Acemlerin rotayı çevirdikleri ülkeler arasında Türkiye de yer alıyor. Bazı Türk işadamlarıyla görüşmelerde bulunan İranlılar diğer taraftan da Ankara’da bürokratik kurumlarda nabız yoklamaya devam ediyor.

Aslında Acemler uluslararası yaptırımlar daha gündeme bile gelmeden 2006 ve 2008’de Türkiye’de banka kurmak veya satın almak için bir takım girişimlerde bulunmuştu. Ancak İranlılar işi ağırdan alınca görüşmelerden bir sonuç alınamamıştı. Ankara’daki bürokratik çevrelere göre uluslararası yaptırımlar yüzünden zor günler geçiren Tahran yönetiminin Ankara’daki temaslarının sonuç vermesi oldukça zor görünüyor. Zira Amerikan istihbarat servisleri ve diplomatik görevlileri İran’ın finansal hamlelerini çok ama çok yakından izliyor.